Bilans zdrowia to okresowe badanie profilaktyczne wykonywane na różnych etapach życia dziecka. Pozwala ocenić jego prawidłowy rozwój oraz wcześnie wykryć ewentualne wady rozwojowe i choroby. Badanie jest bezpłatne i realizowane przez lekarza rodzinnego, pediatrę lub pielęgniarkę.
Czy bilans zdrowia jest obowiązkowy?
Bilanse zdrowia nie są badaniami obowiązkowymi, jednak są rekomendowane przez specjalistów oraz Ministerstwo Zdrowia. Regularne wykonywanie badań profilaktycznych pozwala monitorować rozwój dziecka i szybko reagować na pojawiające się nieprawidłowości.
Dlaczego warto wykonywać bilanse zdrowia?
Bilans zdrowia umożliwia wczesne wykrycie wielu problemów zdrowotnych, co zwiększa szanse na skuteczne leczenie i prawidłowy rozwój dziecka.
Podczas badania można wykryć między innymi:
- wady wzroku,
- wady słuchu,
- wady postawy (np. skoliozę lub płaskostopie),
- zaburzenia ciśnienia tętniczego,
- zaburzenia wzrostu,
- problemy w rozwoju psychicznym,
- zaburzenia psychosomatyczne,
- niedowagę lub otyłość.
Bilans zdrowia pozwala również ocenić:
- gotowość sześciolatka do rozpoczęcia nauki szkolnej,
- prawidłowy przebieg dojrzewania płciowego u młodzieży,
- zdolność uczniów szkół ponadpodstawowych do dalszego kształcenia lub nauki wybranego zawodu.
Pierwszy bilans zdrowia
Pierwszy bilans, tzw. „bilans zero”, wykonywany jest tuż po narodzinach dziecka, jeszcze w szpitalu. Lekarz ocenia stan zdrowia noworodka oraz przeprowadza badania przesiewowe pozwalające wykryć m.in.:
- wrodzoną niedoczynność tarczycy,
- mukowiscydozę,
- fenyloketonurię,
- dysplazję stawów biodrowych,
- zaburzenia słuchu.
Kiedy wykonywane są kolejne bilanse zdrowia?
Badania bilansowe przeprowadzane są w następujących okresach życia dziecka:
- 1–4 tydzień życia,
- 2–6 miesiąc życia,
- 9 miesiąc życia,
- 12 miesiąc życia,
- 2 rok życia,
- 4 rok życia,5 rok życia,
- 9–10 rok życia,
- 13–14 rok życia,
- 16–17 rok życia,
- do ukończenia 19. roku życia.
Jak przygotować się do bilansu?
Termin badania należy ustalić w rejestracji przychodni.
Na wizytę warto zabrać:
- książeczkę zdrowia dziecka,
- dokumentację medyczną dziecka,
- wyniki badań oraz karty informacyjne z leczenia szpitalnego (jeżeli dziecko je posiada),
- listę pytań do lekarza.
Dziecku do ukończenia 16. roku życia podczas wizyty powinien towarzyszyć rodzic lub opiekun prawny.
Jak przebiega badanie?
Wizyta rozpoczyna się rozmową z rodzicem lub opiekunem oraz analizą dokumentacji medycznej dziecka. Następnie wykonywane są podstawowe pomiary, takie jak wzrost i masa ciała, a lekarz przeprowadza badanie ogólne.
Wyniki pomiarów nanoszone są na siatki centylowe, które pozwalają ocenić, czy rozwój dziecka przebiega prawidłowo w porównaniu z rówieśnikami.
Wnioski z badania wpisywane są do książeczki zdrowia dziecka oraz dokumentacji medycznej. Dzięki temu możliwe jest monitorowanie zmian zachodzących w rozwoju dziecka na kolejnych etapach życia.
Bilans zdrowia jest również doskonałą okazją do rozmowy ze specjalistą i uzyskania odpowiedzi na pytania dotyczące zdrowia, rozwoju, żywienia czy aktywności fizycznej dziecka.
Ważne
Bilans zdrowia powinien być wykonywany wtedy, gdy dziecko jest zdrowe.
Regularne badania profilaktyczne stanowią ważny element troski o zdrowie dziecka i pozwalają na wczesne wykrycie wielu problemów zdrowotnych, zanim pojawią się ich pierwsze objawy.